Αναζήτηση

Πέμπτη, 13 Φεβρουαρίου 2014

Κρίση ταυτότητας στον Δήμο Παπάγου - Χολαργού


Γράφει ο
Χριστόφορος Διερωνίτης
Ιστορικός - Αρχαιολόγος
Υποψήφιος
Δημοτικός Σύμβουλος
Παπάγου - Χολαργού
με τη ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ
ΠΑΠΑΓΟΥ - ΧΟΛΑΡΓΟΥ


Ο πολιτισμός είναι ίσως το μεγαλύτερο και διαχρονικότερο κεφάλαιο που μπορεί να διαθέτει μια χώρα. Η Ελλάδα που αποτελεί την κοιτίδα του λεγόμενου δυτικού πολιτισμού και το λίκνο παγκόσμιων και αναλλοίωτων στο χώρο και στο χρόνο αξιών και ιδεών, όπως η Δημοκρατία, η Ελευθερία και η Ευνομία, οφείλει απέναντι στους πολίτες αλλά και στην ιστορία της  να συνειδητοποιήσει, να αξιοποιήσει, να αναδείξει ακόμη και να εκμεταλλευτεί στο έπακρον την πολιτιστική της κληρονομιά, με κάθε δυνατό τρόπο.
Τη στιγμή όμως που η χώρα εν μέσω γενικευμένης "θύελλας" πλήττεται βάναυσα από την πιο ανηλεή και επίπονη οικονομική κρίση της σύγχρονης ιστορίας της, γεννάται το ζήτημα της κρίσης και στον τομέα του πολιτισμού. Αφενός μεν με την υποχρηματοδότηση και την αμέλεια από πλευράς κεντρικής εξουσίας αφετέρου δε με την απαθή και άβουλη στάση της τοπικής εξουσίας και των φορέων.

Γνώμη μου βέβαια είναι πως η κρίση του πολιτισμού δεν είναι απόρροια της οικονομικής κρίσης αλλά η σημαντικότερη εκ των γενεσιουργών δυνάμεων αυτής. Για δεκαετίες βιώναμε μια τεράστια και άνευ προηγουμένου ανθρωπιστική κρίση, μια κρίση ταυτότητας και αξιών που πλέον μετουσιώθηκε σε δυσθεώρητο χρέος, σε έλλειψη ρευστότητας, σε κατάρρευση τραπεζικών οίκων και χρηματιστηρίου και σε καλπάζουσα με γεωμετρική πρόοδο ανεργία. Η επίπλαστη εικονική ευμάρεια που επικρατούσε στηριζόταν κατά κανόνα στα δανεικά και τις κοινοτικές παροχές και καλλιεργείτο με μαεστρική ικανότητα από τους εκπροσώπους του πολιτικού, οικονομικού και κοινωνικού συστήματος. Έτσι, λαοπλάνοι πολιτικοί με τα ρητορικά πυροτεχνήματά τους προωθούσαν τη λογική της ήσσονος προσπάθειας, του ζαμανφουτισμού, της νομενκλατούρας, του κατεστημένου και της αναξιοκρατίας. Παράλληλα, η καθιέρωση από τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας κίβδηλων προτύπων χαμηλού status, οδήγησε σταδιακά πλην όμως με χειρουργική ακρίβεια, στη διάβρωση των συνειδήσεων, στην αποσύνθεση των θεσμών και στον αποπροσανατολισμό της κοινωνίας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πολιτισμικής αυτής κρίσης είναι και η δυστυχής συγκυρία που έλαβε χώρα στο Δήμο μας. Αναφέρομαι ασφαλώς στη σχετικά πρόσφατη  -ας μου επιτραπεί ο όρος-  αποκαθήλωση των ιερών συμβόλων των εμβλημάτων των δυο πρώην δήμων και νυν κοινοτήτων του ενιαίου Δήμου Παπάγου - Χολαργού, δηλαδή του Στρατάρχη Αλέξανδρου Παπάγου και του Περικλή. Το νέο έμβλημα (κίονας δωρικού ρυθμού που πλαισιώνεται εξ αριστερών με έναν κότινο) καίτοι αφαιρετικό και ιδιαζόντως καλαίσθητο ουδεμία σχέση έχει με τη μορφή, τα χαρακτηριστικά και την ευρύτερη ιστορική ταυτότητα των δύο κοινοτήτων. Συν τοις άλλοις η επιλογή αυτή έγινε με αρκετά πρόχειρο τρόπο, χωρίς προηγουμένως να έχει δοθεί ο κατάλληλος χρόνος για δημόσια διαβούλευση και σίγουρα χωρίς να έχει εξασφαλιστεί η ευρύτερη δυνατή συναίνεση και αποδοχή.

Αρκούμαι στο να πιστεύω, καλή τη πίστη, ότι η ενέργεια αυτή δεν συνδέεται επ' ουδενί ούτε με την εξυπηρέτηση προσωπικών και οικονομικών συμφερόντων αλλά ούτε με την προώθηση ενός οργανωμένου σχεδίου υποβάθμισης της ιστορίας και της συνείδησης μας, όπως ειπώθηκε από πολλούς. Απεναντίας θεωρώ πως πρόκειται για μια καθαρή περίπτωση στενών πνευματικών οριζόντων και έλλειψης διορατικότητας. Είτε λόγω άγνοιας είτε λόγω ημιμάθειας είτε λόγω κοντόφθαλμου εγωκεντρισμού , το σίγουρο είναι ότι η παρούσα δημοτική αρχή διέπραξε ύβριν απέναντι σε δύο επιφανείς  άνδρες - σύμβολα με παγκόσμια ιστορική ακτινοβολία, προκαλώντας έτσι και τον ακρωτηριασμό του πνεύματος και της φύσεως της πόλης μας.

Πώς άλλωστε θα μπορούσε να ήταν διαφορετικά; Το να κατοικεί κάποιος, να εργάζεται και να δραστηριοποιείται σε έναν δήμο υπό τη "σκιά" του Περικλή και του Παπάγου αποτελεί παράλληλα ιστορική ευκαιρία  και συγκριτικό πλεονέκτημα. Η σωστή αξιοποίηση με την απαραίτητη προσοχή μπορεί να παράσχει πολλές δυνατότητες εκμετάλλευσης , γεγονός που θα επιθυμούσαν αρκετοί άλλοι δήμοι στο λεκανοπέδιο, όμοροι και μη. Δυστυχώς όμως για ακόμη μια φορά τα μέλη της τρέχουσας δημοτικής αρχής, με πρακτικές που θυμίζουν αυταρχικά καθεστώτα, επέλεξαν να φανούν κατώτερα των περιστάσεων, αδιαφορώντας πλήρως για τις αναπτυξιακές δυνατότητες.

Και μόνο το γεγονός πως ο Αλέξανδρος Παπάγος είναι ο μοναδικός Έλληνας στρατιωτικός μέχρι σήμερα που του απονεμήθηκε ο τίτλος του Στρατάρχη αποτελεί αναμφισβήτητο γεγονός του κύρους και του μεγαλείου της προσωπικότητας του. Ο Στρατάρχης Παπάγος έχει συνδέσει το όνομα του με τους  ένδοξους πολέμους και τις πιο επικές στρατιωτικές νίκες της μακράς πολεμικής ιστορίας του νεώτερου Ελληνικού Έθνους. Συμμετείχε τόσο στους δύο Βαλκανικούς Πολέμους όσο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία, όπου για τις υπηρεσίες και την προσφορά του τιμήθηκε με τον Αργυρό Σταυρό του Τάγματος του Σωτήρος και με το Χρυσό Αριστείο Ανδρείας αντίστοιχα. Κολοφώνας όμως της δόξας του υπήρξε  αναμφίβολα η τοποθέτηση του στην αρχηγεία του Γενικού Επιτελείου Στρατού την 1η Αυγούστου 1936 με σκοπό την αναδιοργάνωση και τον επανεξοπλισμό του ελληνικού στρατού υπό το πρίσμα του διαφαινόμενου ελληνοϊταλικού πολέμου. Ήταν τότε ακριβώς που ανέλαβε Αρχιστράτηγος των δυνάμεων του στρατού ξηράς καταφέρνοντας να οργανώσει την αποτελεσματική άμυνα της χώρας και την απώθηση των ιταλικών στρατευμάτων στην αλβανική ενδοχώρα. Πραγματοποιήθηκε έτσι η σύνδεση του ονόματός του με τις πρώτες νίκες Συμμαχικών Δυνάμεων εναντίον των Δυνάμεων του Άξονα, γεγονός με τεράστιες επιπτώσεις για την τελική έκβαση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Ως προς τον Περικλή, τα πολλά λόγια είναι περιττά. Ανατρέχοντας στην ετυμολογία του ονόματός του αντιλαμβάνεται κανείς πολύ εύκολα το μέγεθος και το εκτόπισμα του ανδρός, καθώς Περικλής (από τις λέξεις περί και κλέος)  σημαίνει o περιτριγυρισμένος από δόξα, περίδοξος.
Ο Περικλής ολοκλήρωσε σε μεγάλο βαθμό τον εκδημοκρατισμό των θεσμών που παρέλαβε από τους προγενέστερους μεταρρυθμιστές του (Σόλων, Κλεισθένης) και συνέβαλε αποφασιστικά, ως πράγματι μέγας πολιτικός άνδρας, στην άψογη λειτουργία τους και στην ενίσχυση της λαϊκής κυριαρχίας. Η δύναμη, η  δόξα και η φήμη την οποία χάρισε στην Αρχαία Αθήνα, δικαιώνουν απόλυτα το χαρακτηρισμό του "Χρυσού Αιώνα" ως "Εποχή του Περικλή". Υπήρξε μέγας προστάτης των τεχνών, της λογοτεχνίας και των επιστημών, και ο βασικός υπεύθυνος για το γεγονός ότι η Αθήνα έγινε το πολιτιστικό και πνευματικό κέντρο του αρχαίου κόσμου. Επίσης, σε αυτόν οφείλεται η κατασκευή πολλών από τα σημαντικά μνημεία που κοσμούσαν την Αρχαία Αθήνα, με εκείνα του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης να αποτελούν την επιτομή της αρχιτεκτονικής και αισθητικής τελειότητας. Μέσα από τη δράση και τις διαρκείς πρωτοβουλίες του ανθρώπου που δεν ακολουθούσε το λαό, αλλά τον οδηγούσε, η κλασική Αθήνα κατέστη "κτμα ς ε ", μεταλαμπαδεύοντάς μας ιδέες όπως η Δημοκρατία, η Ισονομία, η Ισηγορία και η Παρρησία.

Η άποψη λοιπόν ότι ο απρόσμενος αυτός κατακερματισμός της "ζωντανής" ιστορίας του Χολαργού και του Παπάγου έγινε με γνώμονα το κοινό συμφέρον, ώστε να έχει αντίκτυπο στη συνείδηση των δημοτών στα πλαίσια της ενοποίησης των δύο δήμων, τίθεται σε έντονη αμφισβήτηση και αυτοαναιρείται. Η πραγματική σύζευξη δε γίνεται με ευχολόγια και μεγαλοστομίες και η ουσιαστική ένωση δε γράφεται μόνο στα χαρτιά και σίγουρα δεν επιτυγχάνεται δια της ιστορικής λήθης. Απεναντίας η ιστορία, μέσα από τα επιτεύγματα των δύο ανδρών και το εν γένει έργο τους, συνίσταται καταλύτης στην ενοποίηση των δύο κοινοτήτων αφού αναδεικνύει τα ομολογουμένως πολυάριθμα κοινά χαρακτηριστικά των δύο προσωπικοτήτων. Αμφότεροι υπήρξαν ικανότατοι στρατιωτικοί και πολιτικοί, με τεράστια προσφορά στην πατρίδα τους, οι οποίοι πέθαναν ενώ κατείχαν το υψηλότερο αξίωμα της εποχής τους (ο Περικλής πέθανε ενώ ήταν στρατηγός και ο Παπάγος ενώ ήταν Πρωθυπουργός). Εξάλλου οι αγώνες τους για την Δημοκρατία και την Ελευθερία ήταν αυτοί που τους κατέστησαν αιώνια σύμβολα του άκαμπτου στρατιωτικού φρονήματος και του αεί μαχόμενου ελληνικού πνεύματος.

Πόσο λυπηρή και ειρωνική λοιπόν η αγωνιώδης προσπάθεια του Δημάρχου, κύριου Ξύδη, να σβήσει 2.500 χρόνια ιστορίας μέσα σε μόλις 30 λεπτά της ώρας...; Η δύναμη των συμβόλων και της εικόνας είναι αρκετά ισχυρή και είχε τεράστιο αντίκτυπο κατά το πέρας των αιώνων. Ιδίως δε στην περίπτωση του Χολαργού και του Παπάγου που είχαν την τύχη, το προνόμιο και την τιμή να έχουν ως έμβλημά τους δύο προσωπικότητες που το ιστορικό τους μεγαλείο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με αξίες και ιδανικά που δεν είναι ούτε ύλη ούτε χώρος για να καταληφθούν και να εξουθενωθούν. Συμβολίζουν το αιώνιο, το αθάνατο, το αδέσμευτο πνεύμα, το οποίο ούτε συλλαμβάνεται ούτε καθυποτάσσεται ούτε αποθνήσκει.

Αυτή θα πρέπει να είναι και η πραγματική παρακαταθήκη του Περικλή και του Παπάγου. Σαφώς και η οικονομική κρίση μας επιτάσσει τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την υποστήριξη ενός οργανωμένου δικτύου κοινωνικής αλληλεγγύης για την ανακούφιση των κοινωνικά ευπαθών ομάδων. Σαφώς με  τον εξορθολογισμό των δαπανών του, τη μείωση της σπατάλης και την αύξηση των διαθέσιμων πόρων του, ο Δήμος μπορεί πραγματικά να εγγυηθεί την επανένταξη των αδυνάτων και την επανεκκίνηση της ανάπτυξης. Όμως η μάχη θα έχει πραγματικά κερδηθεί μόνο όταν σπάσει το σάπιο απόστημα των παθογενειών και των αδυναμιών του παρελθόντος. Και αυτό επιτυγχάνεται μόνο με την κατεδάφιση του σαθρού οικοδομήματος και την ανοικοδόμηση ενός καινούργιου που θα θεμελιώνεται σε υγιείς και στέρεες βάσεις. Μονόδρομος λοιπόν για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι η επιστροφή στην Παιδεία, την Εκπαίδευση τον Πολιτισμό, την Εκκλησία και την Ελληνική Γλώσσα. Είμαστε τυχεροί που ρέει στις φλέβες μας ο ελληνικός πολιτισμός.
Όπως άλλωστε έγραψε και ο αείμνηστος Οδυσσέας Ελύτης :

Τ γλσσα μο δωσαν λληνική.
τ
σπίτι φτωχικ στς μμουδις το μήρου...


Μονάχη γνοια γλσσα μου στς μμουδις το μήρου...            





Δεν υπάρχουν σχόλια: